System emerytalny w Polsce
Nowy system ubezpieczeń społecznych w Polsce obowiązuje od 1 stycznie 1999 roku. Głównym założeniem reformy była zmiana systemu emerytalnego na taki, który w momencie przejścia na emeryturę pozwoli jego uczestnikom uzyskać satysfakcjonujący poziom dochodów. Koncepcję reformy oparto na trzech filarach.
Pierwszy filar (ZUS) opiera się na tzw. umowie międzypokoleniowej. Tutaj składki są opłacane przez pracodawcę i pracownika. Te środki są ewidencjonowane na indywidualnych kontach, które prowadzi zreformowany Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wysokość zgromadzonego kapitału jest corocznie waloryzowana i stanowi podstawę przyszłej emerytury.
Drugi filar jest obowiązkowy dla wszystkich osób, którzy są czynni zawodowo i podlegają ubezpieczeniu społecznemu. Ten rodzaj systemu emerytalnego opiera się na układzie kapitałowym, który jest zarządzany przez prywatne instytucje finansowe. Są to, na przykład, powszechne towarzystwa emerytalne (PTE) zarządzające otwartymi funduszami emerytalnymi tzw. OFE. Środki wpływające do OFE ewidencjuje się na indywidualnych rachunkach. Ten kapitał jest następnie inwestowany i pomnażany przez PTE. Dzięki środkom zgromadzonym w ten sposób ubezpieczony ma w przyszłości zapewnioną drugą część świadczenia emerytalnego.
Trzeci filar również posiada charakter kapitałowy. Udział w tym filarze jest dobrowolny i dostępny dla wszystkich. Składki wpływają na indywidualne konta pracowników, które są zarządzane przez wyspecjalizowane instytucje finansowe (w Polsce zajmują się tym pracownicze programy emerytalne). Pracodawca podejmuje decyzję o uruchomieniu programu, natomiast pracownik decyduje czy do niego przystąpić. Te programy mogą być realizowane na kilka różnych sposobów:
-
na podstawie umowy z funduszem inwestycyjnym,
-
na podstawie umowy z towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych,
-
na podstawie umowy z zakładem ubezpieczeń dot. grupowego ubezpieczenia na życie,
-
na podstawie pracowniczego funduszu emerytalnego utworzonego przez pracodawcę.
